هر آنچه درباره شهرستان گنبد باشد

تمام جغرافيا نويسان مسلمان ، اعم از ايراني و عرب ، هر جا صحبت از گرگان مي کنند ، منظورشان گرگان قديم (جرجان) مي باشد و هر جا صحبت از استرآباد مي شود ، منظورشان شهري که در حال حاضر ((گرگان)) مرکز استان گلستان نام دارد ، مي باشد. نام هاي جرجان و گرگان هر دو به شهر گرگان قديمي اشاره دارند ، منتها اين دوگانه گي توسط روس ها و اعراب بعد از تصرف اين شهر ايجاد شده و به نام جرجان معروف شد اما ايرانيان اين شهر را گرگان مي ناميدند. مشخصه معروف اين شهر برج قابوس ابن وشمگير مي باشد که در قديم در داخل شهر جرجان بوده و حال در داخل شهر گنبد کاووس قرار دارد شهر جرجان در قديم ، شهري داشتيم به نام گرگان (جرجان) که رود خانه گرگان از ميان آن مي گذشت و شهر شامل دو قسمت بود. گرگان و بکرآباد که نيمه شرقي آن گرگان و نيمه غربي بکرآباد نام داشت. اين دو قسمت که در دو طرف رود خانه گرگان قرار داشت ، توسط پلي به يکديگر متصل مي شدند. از گفته هاي جغرافيا نويسان اين طور استنباط مي شود که نيمه شرقي يعني گرگان آباد تر و مهم تر بوده و تقريبا مرکز شهر به حساب مي آمده است نام شهر باستاني جرجان قبل از تصرف اعراب به ترتيب نامهاي ((وهرکانا)) ، ((هيرکانيا)) و ((گرگان)) را به خود اختصاص داده است و از لحاظ تمدن و قدمت تاريخي به تمدن ما قبل تاريخ برمي گردد و در زمان هخامنشيان نيز يکي از سران معروف به فرمانداري اين ايالت که با نواحي خراسان و پارت يک ساتراپي را تشکيل مي داده ، انتصاب مي شده است. ايالت جرجان در دوران حکومت ساسانيان و آل زيار از لحاظ علم و فرهنگ و اقتصاد و عمران ترقي بسيار نموده و در زمان سلطنت شمس المعالي قابوس ابن وشمگير و فلک المعالي منوچهر بن قابوس و اوايل سلطنت باکلنجار بن منوچهر پايتخت حکومت آنها بوده است که در اين دوران يکي از مراکز مهم علوم و فرهنگ ممالک اسلامي جهان محسوب مي شده است به طوري که در اين دوره دانشمنداني همچون ابوعلي سينا ، ابوريحان بيروني و ابوبکر خوارزمي در اين شهر پيرامون مسائل علمي به بحث و مجادله مي پرداختند. اين شهر از قرن چهارم به بعد اهميت خود را کم کم از دست داد و در اثر حملات مغول به فرماندهي يکي از فرزندان چنگيزخان با عده اي از سپاهيانش که مامور تعقيب سلطان محمد خوارزمشاه بود به جرجان آمده و اين شهر را که بيش از چهارصد هزار نفر جمعيت داشت ، ويران ساخت و در اواخر قرن هشتم امير تيمور با حملات خود طوري شهر جرجان را منهدم کرد که ديگر سکني در آن ممکن نشد و روي آبادي خود را از دست داد و به يک ويرانه تبديل شد ويرانه هاي اين شهر قديمي در حال حاضر در شهرستان گنبد کاووس به صورت آثار باستاني مورد بازديد عموم قرار مي گيرد اين موضوع ادامه دارد